strona główna paralotnie.org główna
teoriaAerodynamika
Loty żaglowe
Klasy bezpieczeństwa w/g AFNOR
Uwaga Klapa! cz. I
Uwaga Klapa! cz. II
Loty żaglowe


Loty żaglowe
1.1.Mechanizm powstawania prądu zboczowego
1.2.Bryza dolinna (Wiatr zboczowy)
1.3.Co ma wpływ na strefę noszeń?
1.4.Inwersja 2.Niebezpieczne miejsca 3.Porady
3.1.Przepisy


1.3. Co ma wpływ na strefę noszeń?

Rys.6 jest wyidealizowanym przykładem żagla, zbocze z równą powierzchnią i nieograniczoną długością. Granica maksymalnego zasięgu noszeń leży pod wiatr dzielona płaszczyzną poprzecznego przekroju połowy obwodu zbocza i skierowana jest do góry.

Rys. 6


Pionowa prędkość prądu wstępującego zależy od:
  • szybkości i kierunku wiatru
  • kąta nachylenia zbocza
  • kształtu zbocza i jego długości
  • kształtu doliny przed zboczem
  • rodzaju równowagi (chwiejna, stała)


Rys. 7




Z analizy prądów wstępujących wynika, że im większa siła wiatru i kąt nachylenia zbocza, tym większą siłę ma prąd powietrza. Szybkość wznoszenia prądu będzie większa, jeśli kierunek wiatru jest prostopadły do zbocza. Jeżeli linia szczytów nie jest prostopadła, lecz wykazuje załamania, prądów wznoszących należy szukać w okolicy tych partii zboczy, które zorientowane są prostopadle do wiatru. Kierunek wiatru ma szczególne znaczenie przy stromych stokach. Żagiel powstający na nich jest w znacznym stopniu uzależniony od odchyłki wiatru. Dla przykładu: 30-stopniowa odchyłka wiatru na stoku o nachyleniu 90° skutkuje obniżeniem wartości noszeń o połowę. Natomiast spadek noszeń o połowę na stoku o nachyleniu 15° osiągniemy dopiero przy wietrze wiejącym z 60-stopniową odchyłką.

Podczas lotu zboczowego (zwłaszcza na małej wysokości) nie traktujemy całego wzgórza jako jednej płaszczyzny. Wpływ każdego z elementów ukształtowania terenu należy traktować osobno, pozwoli nam to efektywniej zdobywać wysokość.

Żleby i podobne im wklęsłe formy terenu ukierunkowują wpadające w nie powietrze, zmuszając do wspinania się po stoku pionowo do góry. Nawet przy znacznej odchyłce wiatru w tych miejscach możemy spodziewać się noszeń (tzw. efekt dyszy Rys.8). Odwrotny efekt będą dawały bariery o kształtach wypukłych - powietrze będzie się ześlizgiwać po nich i nie będą one tworzyły żagla nawet przy prostopadłym kierunku wiatru (Rys.1).

Rys. 8


Kąt nachylenia i kształt profilu zbocza ma istotny wpływ na wielkość strefy noszeń. Najsilniejsze prądy zboczowe występują przy nachyleniu zbocza do 30-40°. Bardziej strome zbocza powodują, że napierające powietrze wytwarza poduszkę powietrzną przylegająca do zbocza i jakby poszerzającą objętość wzniesienia. Od kąta nachylenia zbocza zależeć też będzie szerokość prądu: im krótsze zbocze tym węższy prąd i na odwrót. Najszersze noszenia dają łagodnie wznoszące się stoki (Rys.9 i Rys.10).Na rys 10 kolorem szarym oznaczono wielkości strefy noszeń przy mniejszej prędkości wiatru, wyraźnie widać, że ma ona znacznie mniejsze wymiary.

Rys. 9


Rys. 10


Pionowy ruch powietrza nad zboczem rozciąga się do pewnej wysokości. Przy wietrze o sile 10 m/s wysokość prądu wstępującego jest o 1,5 do 2 razy większa od wysokości zbocza (Rys.11), przy czym wraz z wysokością siła prądu zmniejsza się aż do zaniku (Rys.12).Należy zwrócić uwagę na to, że strefa noszeń wraz z wysokością w znacznym stopniu przedostaje się na stronę zawietrzną.

Rys. 11


Rys. 12


Na wykresie 1 możemy odczytać, jak zmienia się prędkość prądu wstępującego w zależności od nachylenia stoku i prędkości wiatru. Przypatrzmy się dokładniej krzywym opisującym prędkość wiatru:, gdy prędkość wiatru rośnie, wznoszą się one bardziej stromo do góry. Na prędkość noszeń ma wpływ przede wszystkim siła wiatru, a nie kąt nachylenia zbocza. Pionowe zbocze przy sile wiatru 16 km/h wygeneruje maksymalne noszenia rzędu 4,6 m/s, natomiast to samo zbocze przy prędkości wiatru 32 km/h da noszenie 9m/s

Wykr.1


Ważnym elementem, mającym wpływ na powstawanie żagla, jest konfiguracja doliny i przeszkód terenowych na przedpolu wzniesienia. Idealna sytuacja występuje wtedy, gdy na drodze do góry nie znajdują się inne wniesienia, a dolina i zbocza pozbawione są roślinności.

Nierówności i obecność roślinności na nawietrznej nasilają turbulencję prądu początkowego i obniżają szybkość wznoszenia się. Cała energia wiatru zostaje rozproszona na przeszkodach przed wzniesieniem. Wiatr jakby prześlizguje się po stworzonej za przeszkodami warstwie zaburzonego powietrza. Pionowy zasięg tej turbulencji może być na tyle duży, że nie uda nam się wejść na żagiel bezpośrednio z wzniesienia (Rys.13). Trzeba będzie przylecieć na dany obszar na większej wysokości. Z tym zjawiskiem spotykamy się najczęściej na nie dużych wzniesieniach.

rys. 13


Często zdarza się, ze świeżo upieczeni piloci swoje pierwsze kroki kierują w stronę małych górek w najbliższym otoczeniu. Dobrze znam to z własnego doświadczenia - ze swoim pierwszym skrzydłem wyprawiałem się latać w miejscach, w których teraz, patrząc na to z perspektywy czasu, nie wyjąłbym paralotni z worka. Problem złego kierunku wiatru nie istniał, zawsze w okolicy znalazł się stok z odpowiednią wystawką. Najczęściej jednak były to miejsca nienadające się do latania, z przeszkodami lub, co bardzo częste na Kaszubach, z innym wzniesieniem na przedpolu.

Powietrze, aby stworzyć strefę noszeń musi opływać stok w sposób możliwie jak najmniej zaburzony.

Wzniesienie występujące na przedpolu powoduje, że nasz stok znajduje się na zawietrznej, co skutkuje zmniejszeniem strefy noszeń lub całkowitym jej brakiem (Rys.14).

rys. 14
Realizacja weblemon.org   Copyright © 2001-2017    Paralotnie Nauka Latania góra