strona główna paralotnie.org główna
teoriaAerodynamika
Loty żaglowe
Klasy bezpieczeństwa w/g AFNOR
Uwaga Klapa! cz. I
Uwaga Klapa! cz. II
Loty żaglowe


Loty żaglowe
1.1.Mechanizm powstawania prądu zboczowego
1.2.Bryza dolinna (Wiatr zboczowy)
1.3.Co ma wpływ na strefę noszeń?
1.4.Inwersja 2.Niebezpieczne miejsca 3.Porady
3.1.Przepisy


2. Niebezpieczne miejsca.

Zjawisko żagla niesie z sobą również niebezpieczeństwa. Wcześniej wspomniany wzrost prędkości wiatru, który ponad szczytem może osiągać prędkość większą niż prędkość postępowa paralotni, może być przyczyną przewiania na zawietrzną.

Natomiast na nawietrznej części zbocza wiatr trąc o przeszkody (drzewa, nierówności terenu), tworzy szereg miejsc niebezpiecznych. Powietrze omijając wzniesienia staje się niespokojne i nieuporządkowane. Trafiając na przeszkodę najpierw spiętrza się, a po jej minięciu raptownie opada, tworząc wiry powietrzne o osi poziomej i stosunkowo dużej prędkości obrotowej. Sternice wirów i ich prędkości obrotowe zależą od wysokości przeszkody, jej objętości i prędkości pokonującego ją wiatru.

Prędkość wiatru ma decydujący wpływ na tworzenie się zawirowań.

Strefy turbulencji na tym samym wzniesieniu, przy opływie z różną prędkością, mają różny wygląd.

Rys. 16


Rys. 17


Rys.16 przedstawia schemat strug powietrza przepływającego ponad wzgórzem z umiarkowaną prędkością. Jeśli prędkość prądu opływającego jest umiarkowana tj. nie przekracza 8 m/s, to po stronie nawietrznej wzgórza tworzą się wiry powietrzne o osi poziomej. Ponieważ kierunek tych wirów jest zgodny z kierunkiem ruchu wskazówek zegara, po stronie nawietrznej wzgórza obserwujemy najpierw zboczowy prąd wstępujący, a po stronie zawietrznej- zboczowy prąd zstępujący. Prędkość obrotowa obu wirów powietrznych jest niewielka. Jeśli prędkość poziomego ruchu powietrza, opływającego wzgórze przekracza 8 m/s, wówczas struktura prądu jest inna. Po obu stronach przeszkody tworzą się liczne i dość ruchliwe wiry powietrzne, zwłaszcza po stronie nawietrznej (Rys.17). Ich obecność jest bezpośrednią przyczyną zwichrzenia prądu powietrznego (turbulencji), silniejszego niejednokrotnie po stronie nawietrznej wzgórza.

Łagodnie wznoszące się stoki są praktycznie pozbawione turbulentnych stref na nawietrznej, oczywiście przy założeniu, że na przedpolu nie ma przeszkód terenowych i wieje umiarkowany wiatr. Natomiast przy stromych stokach (urwiska, klify), w zależności od konfiguracji wzniesienia, należy się spodziewać turbulencji w różnych miejscach.

Rys. 18


W przypadku urwisk - u podnóża wystąpi rotor związany ze spiętrzającym się w tym miejscu powietrzem. Piloci rzadko mają styczność z tym rotorem, gdyż najczęściej podchodząc do lądowania wybierają miejsce daleko na przedpolu poza jego zasięgiem. Nieliczna grupa adeptów sztuki latania podczas próby utrzymania się na żaglu za wszelką cenę, miała z nim kontakt, halsując blisko stoku niemalże do samej ziemi.

Po przekroczeniu przez powietrze krawędzi klifu na jego szczycie tworzą się zawirowania. Paralotniarze mający pierwszy raz styczność z płaskim startowiskiem na klifie, dziwią się, że blisko krawędzi urwiska bardzo trudno jest postawić paralotnię. Niejednokrotnie w tym miejscu wiatr wieje z przeciwnego kierunku, zwiewając paralotnię przy starcie. Im silniejszy wiatr, tym strefa rotoru przebiega dalej od krawędzi klifu. Często, aby wystartować, trzeba iść kilkadziesiąt metrów w głąb startowiska. W przypadku polskich klifów, wysokość rotoru jest w granicach kilku metrów. Przy słabszym wietrze wysokość, na której znajduje się paralotnia wystarcza, aby przeprowadzić skrzydło ponad nim. Najbezpieczniejsze miejsce do lądowania będzie w pasie od miejsca, gdzie stawialiśmy skrzydło do krawędzi klifu. Wielokrotnie miałem okazję obserwować pilotów, którzy bojąc się lądowania blisko krawędzi klifu, wybierali miejsca wysunięte w głąb lądu i znajdujące się na zawietrznej. Niestety nie jest to dobre rozwiązanie i często źle się kończy. Trzeba pokonać starach i wybrać miejsce, które wymaga większego opanowania skrzydła i lądować bliżej krawędzi klifu.

Przelatywanie przez strefę rotoru nie zawsze musi się kończyć podwinięciem. Gdy jest on łagodny, może objawić się gwałtownym wzrostem opadania, co na małej wysokości może prowadzić do kontuzji.

W przypadku klifu, który łagodnie się wypłaszcza, na szczycie tuż za krawędzią nie występuje wyżej opisywany rotor (Rys.19). Start w takiej konfiguracji terenu nie wymaga dużych umiejętności. Jeżeli mamy możliwość startu w takim miejscu, to należy z niej skorzystać. Często zmiana miejsca startu trwa krócej i kosztuje mniej energii niż walka ze skrzydłem w terenie, gdzie warunki wymagają większych umiejętności.

Rys. 19


Występowanie licznych i dość ruchliwych wirów po stronie zawietrznej jest chyba kwestią oczywistą. Zawietrzna to bardzo złożone i dynamiczne zjawisko, przy zmianie warunków atmosferycznych jej zasięg będzie się zmieniał. Najczęściej, kiedy znajdziemy się już w strefie oddziaływania rotorów i okaże się, że są one zbyt silne, jest już za późno na ucieczkę.

Aby tego uniknąć wyobraź sobie, jak powietrze opływa góry, i jak zachowuje się na zawietrznej, pomyśl o wodzie, ponieważ woda i powietrze przemieszczają się w bardzo podobny sposób.

Woda trafiając na przeszkodę (kamień) wystrzeliwując w górę, a następnie opływając ją, staje się bardzo niespokojna - dokładnie tak, jak powietrze na zawietrznej. Dlatego jeśli chcesz wyobrazić sobie, co dzieje się z powietrzem, gdy znajdziesz się na nowym terenie, na którym jeszcze nie latałeś spróbuj wyobrazić sobie, co w tym miejscu działoby się z płynącą wodą. Dzięki temu uzyskasz wyraźny obraz sytuacji i pozwoli ci to ominąć niebezpieczne obszary.

Bezpieczna wysokość, nad którą można przelecieć wzniesienie zaczyna się powyżej 1/3 jego wysokości.

Strefa turbulencji za przeszkodą obejmuje znaczny obszar i przenosi się z wiatrem na taką samą odległość, na jakiej odczuwalna jest jeszcze zwiększona prędkość wiatru.

Rys. 20


Aby obliczyć bezpieczną odległość, w której możemy wylądować za przeszkodą, należy wykonać proste mnożenie.

L- bezpieczna odległość lądowania [m],
H- wysokość przeszkody [m],
V- prędkość wiatru [m/s].



Jeżeli wzniesienie ma wysokość 400 m a prędkość wiatru 5 m/s, to można bezpiecznie wylądować za takim wzniesieniem w odległości 4000 m.
Realizacja weblemon.org   Copyright © 2001-2017    Paralotnie Nauka Latania góra